Kefalet sözleşmesi e-imza ile yapılabilir mi?

Bir tedarikçi, bayilik sözleşmesi için şirket ortağınızın şahsi kefaletini istiyor. Sözleşmenin kendisi mobil imzayla dakikalar içinde imzalandı. Kefalet satırı için de aynı yolu kullanmak akla ilk gelen çözüm. Ama burada kanun açık bir engel koyar: kefalet, güvenli elektronik imzanın bile yetmediği az sayıdaki işlemden biridir.

Kefalet neden e-imza ile yapılamaz?

Çünkü kanun bunu açıkça yasaklar. 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu'nun 5. maddesinin ikinci fıkrası, kanunların resmî şekle ya da özel bir merasime tabi tuttuğu hukuki işlemler ile teminat sözleşmelerinin güvenli elektronik imzayla gerçekleştirilemeyeceğini söyler. Kefalet, bir başkasının borcunu güvence altına alan tipik bir teminat sözleşmesidir.

Aynı fıkra iki istisna getirir: banka teminat mektupları ve Türkiye'de kurulu sigorta şirketlerinin kefalet senetleri teminat sözleşmesi istisnasının dışındadır. Yani bunlar güvenli elektronik imzayla düzenlenebilir. Gerçek kişilerin ya da şirketlerin verdiği olağan kefaletler ise bu kapsamda değildir.

Borçlar Kanunu kefalet için ne arıyor?

Türk Borçlar Kanunu'nun 583. maddesi kefaleti sıkı şekil şartlarına bağlar:

1. Kefalet sözleşmesi yazılı yapılmalıdır.
2. Kefilin sorumlu olacağı azami miktar belirtilmelidir.
3. Kefalet tarihi belirtilmelidir.
4. Kefil azami miktarı, kefalet tarihini ve müteselsil kefilse bu sıfatı ya da bu anlama gelen bir ifadeyi kendi el yazısıyla yazmalıdır.

El yazısı şartı, kefilin üstlendiği yükün büyüklüğünü kendi eliyle yazarak fark etmesini amaçlar. Elektronik ortamda "el yazısı" bulunmaz; bu yüzden 5070'teki istisna olmasa bile TBK'nın aradığı şeklin elektronik ortamda karşılanması tartışmalı olurdu.

Eşin rızası ne zaman gerekir?

TBK'nın 584. maddesine göre evli bir kişi, mahkemece verilmiş bir ayrılık kararı olmadıkça ya da yasal olarak ayrı yaşama hakkı doğmadıkça, ancak eşinin yazılı rızasıyla kefil olabilir. Rıza sözleşmeden önce ya da en geç sözleşme anında verilmelidir.

Kanun bazı durumlarda eşin rızasını aramaz. Ticaret siciline kayıtlı ticari işletmenin sahibinin ya da ticaret şirketinin ortağının veya yöneticisinin işletmeyle ya da şirketle ilgili verdiği kefaletler bunların başında gelir. Esnaf ve sanatkârlar siciline kayıtlı kişilerin mesleki faaliyetleriyle ilgili kefaletleri ve bazı kooperatif ve devlet destekli kredilerde verilen kefaletler de bu kapsamdadır.

Kefalet yerine ne kullanılabilir?

Kefaletin elektronik ortamda kurulamaması, ticari ilişkinin tamamen kâğıda dönmesi anlamına gelmez. Asıl sözleşme e-imzayla imzalanır; teminat için farklı araçlar değerlendirilebilir.

Banka teminat mektubu ve kefalet senedi, alacaklı açısından genellikle şahsi kefaletten daha kolay paraya çevrilen teminatlardır. Hangi aracın sizin işiniz için uygun olduğunu hukuk ve finans ekibinizle değerlendirin.

Kefalet satırı olan sözleşmeleri nasıl yönetmeli?

Kira, bayilik ya da kredi sözleşmelerinde kefil çoğu zaman aynı belgenin altında imza atar. Elektronik süreçte bu yapıyı ikiye ayırmak gerekir:

1. Asıl sözleşme taraflar arasında güvenli elektronik imzayla imzalanır.
2. Kefalet, ayrı bir belge olarak hazırlanır. Kefil azami miktarı, tarihi ve müteselsil kefil sıfatını kendi el yazısıyla yazar ve ıslak imza atar.
3. Eşin rızası gerekiyorsa aynı anda ıslak imzayla alınır.
4. Islak imzalı kefalet belgesinin aslı saklanır; taranmış kopyası sözleşme dosyasına eklenir ama aslının yerini tutmaz.

Hangi işlemlerin e-imzayla yapılabildiğini ıslak imza mı, e-imza mı yazısında tabloyla anlattık. Kira sözleşmelerine özgü durumları da kira sözleşmesi elektronik imza yazısında ele aldık.

Kefaleti SMS koduyla almak işe yarar mı?

Yaramaz. SMS ya da e-posta koduyla verilen onay basit elektronik imza niteliğindedir. Kefalet için güvenli elektronik imza bile yeterli değilken, kodla verilen onay kanunun aradığı şeklin çok uzağındadır. Böyle bir "kefalet" geçersiz olur ve alacaklıya hiçbir güvence sağlamaz.

yepp'te kefalet içeren sözleşmeler

yepp kefaleti elektronik ortamda kurmaz. Kefalet ve resmî şekil gerektiren diğer işlemler bilerek dışarıda bırakılır. Asıl sözleşmeyi ise mobil imza ya da e-imza kartıyla imzalatabilir, kefil için hazırladığınız ıslak imzalı belgenin taranmış kopyasını aynı dosyada tutabilirsiniz.

Hangi belgede nitelikli imza kullanılabileceğini nitelikli e-imza sayfasında görebilirsiniz.